
Çfarë është glaukoma?
Glaukoma është një grup sëmundjesh të syrit që dëmtojnë nervin optik, strukturën që transmeton informacionin vizual nga syri drejt trurit. Ky dëmtim mund të çojë gradualisht në humbje të shikimit dhe në rastet e patrajtuara edhe në verbëri.
Një nga sfidat më të mëdha të glaukomës është fakti se ajo zhvillohet ngadalë dhe shpesh pa simptoma të dukshme në fazat e hershme. Për këtë arsye, kontrolli i rregullt i syve është mënyra më e mirë për ta zbuluar në kohë.
Llojet më të zakonshme të glaukomës
Ekzistojnë disa lloje të glaukomës, por forma më e zakonshme është glaukoma me kënd të hapur. Kjo formë zhvillohet gradualisht dhe zakonisht nuk shkakton shqetësime në fillim.
Forma të tjera përfshijnë glaukomën me kënd të mbyllur, e cila mund të shfaqet papritur dhe kërkon trajtim urgjent, si edhe glaukomën kongjenitale, e cila është e pranishme që në lindje.
Cilat janë simptomat?
Në fazat e para, glaukoma shpesh nuk shkakton asnjë simptomë. Shumë persona nuk e dinë që e kanë sëmundjen derisa dëmtimi i shikimit të ketë filluar.
Me kalimin e kohës, mund të shfaqet humbje graduale e shikimit periferik, pra e shikimit anësor. Për shkak se ndryshimet ndodhin ngadalë, ato shpesh kalojnë pa u vënë re. Nëse nuk trajtohet, glaukoma mund të çojë në humbje të konsiderueshme të shikimit.
Kush është më i rrezikuar?
Çdokush mund të zhvillojë glaukomë, por rreziku rritet tek personat mbi 60 vjeç, ata që kanë histori familjare të sëmundjes dhe individët me faktorë të tjerë predispozues.
Nëse një anëtar i familjes është diagnostikuar me glaukomë, është e rëndësishme që edhe pjesëtarët e tjerë të kryejnë kontrolle të rregullta okulistike.
Çfarë e shkakton glaukomën?
Shkaku i saktë i formave më të zakonshme të glaukomës ende nuk është plotësisht i qartë. Megjithatë, shumë pacientë me glaukomë kanë presion të lartë brenda syrit.
Ky presion mund të dëmtojë gradualisht nervin optik. Ulja e tij është objektivi kryesor i trajtimit, pasi ndihmon në ngadalësimin ose ndalimin e përparimit të sëmundjes.
Si diagnostikohet?
Glaukoma diagnostikohet përmes një kontrolli të plotë të syve nga okulisti. Gjatë ekzaminimit, përdoren pika për zgjerimin e bebëzës dhe kryhen teste të ndryshme për të vlerësuar shëndetin e nervit optik, presionin e syrit dhe fushën vizuale.
Kontrollet periodike janë veçanërisht të rëndësishme për personat që kanë faktorë rreziku.
Si trajtohet glaukoma?
Megjithëse nuk ekziston një kurë që e zhduk plotësisht glaukomën, trajtimi mund të ndalojë ose ngadalësojë përparimin e saj.
Trajtimi zakonisht fillon me pika okulare që ndihmojnë në uljen e presionit të syrit. Në disa raste mund të rekomandohet trajtim me lazer ose ndërhyrje kirurgjikale për të përmirësuar kullimin e lëngjeve brenda syrit.
Sa më herët të fillojë trajtimi, aq më të mëdha janë mundësitë për të ruajtur shikimin.
Pse janë të rëndësishme kontrollet e rregullta?
Glaukoma shpesh quhet “hajduti i heshtur i shikimit” sepse mund të dëmtojë shikimin pa shkaktuar simptoma të dukshme. Vizitat e rregullta te okulisti janë mënyra më efektive për ta zbuluar herët dhe për të mbrojtur shëndetin e syve.
Nëse jeni mbi 40 vjeç, keni histori familjare të glaukomës ose faktorë të tjerë rreziku, mos e neglizhoni kontrollin e syve. Diagnostikimi i hershëm mund të bëjë një ndryshim të madh në ruajtjen e shikimit tuaj.